Warmtepomp kiezen: waarom royaal dimensioneren wint

De COP van een warmtepomp, de verhouding tussen geleverde warmte en verbruikte stroom, is geen vast getal. Hij hangt af van de buitentemperatuur én van het toerental. Op laag toerental krijgt dezelfde warmtewisselaar meer tijd per liter lucht en per liter water, en dat drukt het verbruik: fabrikanten meten hun hoogste COP-waarden niet toevallig op het laagste toerental.

Daar komt het geluid bij. Een compressor en een ventilator die traag draaien, hoor je nauwelijks; dezelfde onderdelen op vol toerental hoor je wel, en je buren ook. Een royaal toestel dat op dertig procent van zijn kunnen draait, is in de praktijk daarom stiller dan een krap toestel dat op negentig procent moet werken, ook al lijken de geluidswaarden op papier op elkaar.

En het scheelt slijtage. Een toestel dat rustig en lang draait, pendelt niet voortdurend aan en af, en dat merkt de compressor over de jaren.

Neem het bad waar wij vaker mee rekenen: acht bij vier meter, gemiddeld anderhalve meter diep, 48 kubieke meter water. Tien graden opwarmen vraagt 558 kWh warmte; dat is natuurkunde en staat los van het toestel. Wat het toestel bepaalt, is hoe lang dat duurt en in welk werkgebied het daarna belandt. De uren hieronder zijn indicatief, want het werkelijke vermogen van elke warmtepomp beweegt mee met de buitentemperatuur.

Lees vooral die laatste rij. Het vermogen op het typeplaatje geldt bij warme lucht; zakt de buitentemperatuur, dan zakt het werkelijke vermogen mee. Een krap toestel komt daardoor precies tekort in de maanden die je erbij wil, mei en september, terwijl een royaal toestel dan gewoon reserve heeft. Royaal dimensioneren is dus geen comfortkeuze bovenop het seizoen; het ís het langere seizoen.

• Sneller warm. Op vrijdag beslissen dat het een zwemweekend wordt, en op zaterdag zwemmen: dat is het verschil tussen dertig en zestig draaiuren opwarmen.
• Stiller. Het grootste deel van het seizoen draait een royaal toestel op lage toeren, waar het zich bij een gesprek in de tuin niet laat opmerken. De fabrikant geeft voor de X17 een geluidsdruk van 38 dB(A) op één meter op, gemeten op laag toerental; dat rustige toerental is precies waar een royaal toestel bijna altijd zit.
• Zuiniger op deellast. Laag toerental is het werkgebied met de hoogste COP. Een royaal toestel haalt daardoor uit dezelfde kilowattuur stroom merkbaar meer warmte dan een krap toestel dat voluit moet.
• Langer seizoen. Vermogen dat overblijft bij koelere lucht betekent zwemmen van de eerste warme lentedag tot ver in de herfst, met hetzelfde toestel. De X-reeks werkt volgens de fabrikant tot min vijftien graden buitentemperatuur.

Royaal is een maat ruimer dan de krappe vuistregel, geen dubbel zo groot toestel omdat het kan. De rest van de installatie moet volgen: het waterdebiet, de leidingen en de plaats van het toestel bepalen mee wat verstandig is. En wij zullen je nooit een groter toestel aanpraten omdat het duurder is; royaal heeft een reden, en die reden moet bij jouw bad kloppen.

Eén ding komt bovendien vóór elke warmtepomp: de afdekking. Ongeveer zeventig procent van het warmteverlies van een open bad verdampt aan het oppervlak, en geen enkel toestel compenseert dat zo goedkoop als een gesloten lamellendek het wegneemt. De volgorde staat op onze energiepagina als besparingsladder: eerst afdekken, dan royaal verwarmen, dan slim sturen op zonnestroom. Een royale warmtepomp op een afgedekt bad is de combinatie waarin beide op hun best zijn.

Wij dimensioneren op vijf gegevens: de waterinhoud van je bad, de ligging en de wind, of er een afdekking op ligt, tot wanneer je wil zwemmen en welke temperatuur je aangenaam vindt. Daar rolt een vermogen uit, en daar kiezen wij bewust ruim boven. Sneller warm, stiller en zuiniger op deellast, langer seizoen: dat is het verhaal, en het rekent zichzelf rond.

Wil je weten welke maat bij jouw bad past? Stuur ons de afmetingen, of gewoon een foto van je bad en je technische ruimte, en zeg erbij tot wanneer je wil kunnen zwemmen. Je krijgt binnen 24 uur een voorstel, met de aannames erbij zodat je ze kan controleren. Zit je huidige toestel goed, dan hoor je ook dat.